Cyganie i Romowie
grudnia 6th 2007tomik_seoKultura, sztuka
Kazdy narod jest jedyny i niepowtarzalny. Tak jest i z nacja romska. Barwni i rozspiewani cyganie wzbudzaja zachwyt swoim kolorytem, odrebnymi zwyczajami i interesujaca kultura. To narod, ktory od wiekow przemierza droge az z Indii na kontynent europejski. Kolorowy, przystrojony tabor wedrowal wiekami przez wsie i miasteczka, i dlatego kultura romska jest niepowtarzalna. Pochodzace z jezyka greckiego slowianskie slowo „Cygan” oznacza „nietykalnego”. Tak nacje te nazywano w sredniowieczu Dzis na swiecie zyje Romanow w przyblizeniu siedem milionow, z czego okolo 2/3 zamieszkuje w Europie srodkowej. Nacje cechuje wewnetrzne zroznicowana, co wynika z terytorialnego rozproszenia oraz nawiazywania relacji interpersonalnych z roznymi mniejszosciami etnicznymi. Dzis planuje sie uruchomienie Romowie TV, aby przyblizyc te kulture i zadbac o autonomicznosc nacji romskiej. Dla zainteresowanych ta kultura przygotowywane sa ekspozycje muzealne oraz dni kultury romskiej, entuzjastycznie przyjmowane przez publicznosc. Poczatki ich kultury siegaja wieku IX. Bo to wowczas
Romowie weszli do Armenii i Azji Mniejszej z Persji, a nastepnie przez Balkany ruszyli do Europy srodkowej i Zachodniej. Historia cyganska jest jak legenda o wrozkach, garncarzach i muzykach. Protoplasci Romow nie byli jednorodni spolecznie i etnicznie; w Indiach prawdopodobnie prowadzili osiadly tryb zycia, pozniej dla znacznej ich czesci typowy stal sie koczowniczy tryb zycia. Ciekawa etnicznie oryginalnosc Romow bywa inspiracja. Romowie maja swoje emblematy narodowe: hymn i niebiesko-zielona flage. Cyganie w Polsce dziela sie na cztery grupy, ktore odrozniaja sie od siebie stylem zycia, obyczajami, a takze dialektem. Sa to odrebne grupy Polska Roma czyli Cyganie Nizinni, Bergitka Roma czyli Cyganie Karpaccy, Kelderasza i Lowari. Osiadla grupa sa Cyganie Karpaccy, ktorzy jako pierwsi przybyli na ziemie polskie i osiedlili sie w miejscowosciach podkarpackich usytuowanych na Podhalu, Spiszu i Sadecczyznie. W roku 1971 w Londynie odbyl sie pierwszy kongres cyganski, na ktorym powolano do zycia organizacje o nazwie Romani Union – Zwiazek Cyganow. Kolejne kongresy odbyly sie w Genewie, w Getyndze i pod Warszawa. Dzis Cyganie stanowia mniejszosc, ktora dodaje kolorytu swoim obyczajami, kultura, tancem i powiewem orientu. Stale ma miejsce wzmocnienie tozsamosci spolecznosci romskiej, poprzez ukazanie bogactwa historii, wagi przeszlosci, wartosci wlasnej kultury wobec innych kultur i poczucia wspolnoty dziejow roznych grup romskich rozproszonych po swiecie. A jezeli spotkac przedstawiciela kultury romskiej to zapraszam do Nowego Targu, Czarnego Dunajca, Nowego Sacza, Czarnej Gory, Kroscienka czy Jurgowa.
No Comments »
